Bijdrage Begroting 2022


Inzetten op plant­aardige eiwitten

1 november 2021

Bijdrage PvdD Begroting 2022 1 november 2021

Voorzitter,

Allereerst spreken wij onze dank uit aan het college en de ambtelijke dienst voor de stukken.

Een korte opmerking vooraf: wethouder Wassink heeft zich afgelopen tijd, tot onze vreugde, gepresenteerd als aanspreekpunt dierenwelzijn. Onze fractie vindt dan ook dat in zijn respectabele rijtje portefeuilles, zoals weergegeven op p. 3, ook de portefeuille Dierenwelzijn hoort te staan.

Dan inhoudelijk – en ook dit jaar kiezen wij voor een invalshoek die past bij de speerpunten van de Partij voor de Dieren: We constateren dat de gemeente oog heeft voor een scala aan actuele problemen, zoals de coronacrisis, klimaatopwarming, afname van biodiversiteit, enzovoort. En we zijn er ook van overtuigd dat aan al die problemen hard gewerkt wordt. Na vluchtige lezing heb je bijna de neiging achterover te leunen en te denken: “Leeuwarden is goed bezig, dat komt allemaal wel goed.” Maar komt het ook goed? Naar de mening van onze fractie blijft onderbelicht – en dat is mijn thema van vanavond - dat mes & vork belangrijke wapens zijn om allerlei problemen te tackelen.

Het begrip ‘duurzaamheid’ is een sleutelwoord in het document. Leeuwarden wil, als Global Goals-gemeente, een duurzame gemeente zijn en da’s mooi. Maar hoe is dit duurzaamheidsstreven te rijmen met het feit dat we nog steeds de thuisbasis zijn van FrieslandCampina? U weet wel: het bedrijf waarvan de zware vrachtwagens dagelijks door de Julianalaan denderen? Maar ook een bedrijf dat onlangs nog door Milieudefensie is geplaatst in het rijtje van 6 grote vervuilers, naast Shell, ABP, ING, Tata Steel en de Rabobank. Grootschalige productie van zuivel is slecht voor de biodiversiteit en het klimaat. Niet alleen vanwege de stikstofuitstoot, maar ook vanwege de kap van tropisch regenwoud ten behoeve van het verbouwen van soja als veevoer voor o.a. koeien in Nederland. Die koeien stoten vervolgens het broeikasgas methaan uit, dat vele malen sterker en schadelijker is dan CO2.

Even een kort citaat uit de Nieuwsbrief van Milieudefensie van 6 oktober j.l.:

In 2019 was FrieslandCampina verantwoordelijk voor een uitstoot van broeikasgassen van 17,4 Mton*. Dat is bijna 60% van de uitstoot van al het wegverkeer in Nederland. Door schaalvergroting en intensivering sluiten nu dagelijks boeren hun boerderij . Als we willen dat boeren een toekomst houden in ons land, is verandering hard nodig. Dat betekent inzetten op kleinschaliger, korte ketens en plantaardige eiwitten. Op die manier respecteer je de grenzen van de aarde.

Ik citeer dit fragment vooral vanwege dat ‘inzetten op plantaardige eiwitten’. Klinkt wat omfloerst, maar het betekent simpelweg: meer plantaardig voedsel en minder vlees, vis en zuivel consumeren. Dat advies lees je echter nergens terug in deze Begroting. (Overigens evenmin in de Leeuwarder Voedselagenda.) Analoog aan de energietransitie zou je ook een voedseltransitie verwachten, maar merkwaardig genoeg lijkt dit een nauwelijks ontgonnen terrein.

Op p. 36 wordt wel melding gemaakt van het belang van gezonde en duurzame voeding. Maar wat onder ‘gezond’ en ‘duurzaam’ wordt verstaan blijft vaag. Feit is dat vleesconsumptie niet zelden in verband gebracht wordt met obesitas, hart- en vaatziekten en hoge bloeddruk. Of zuivel wel zo gezond is, is vatbaar voor discussie.

Wat betreft duurzaamheid: het Voedingscentrum heeft minder vlees eten bovenaan de lijst van maatregelen staan om het eetpatroon te verduurzamen. In september j.l. was er nogal wat ophef in de pers toen bleek dat, onder druk van het ministerie van Landbouw, Natuur en Visserij, dit advies niet was opgenomen in de duurzaamheidscampagne ‘Iedereen doet wat.’

Het zal toch niet zo zijn dat Leeuwarden ook buigt voor dergelijke druk?!

En niet alleen het Voedingscentrum pleit voor minder vleesconsumptie. Dhr. Cees Buisman, directeur van ons eigen Wetsus, het wetenschappelijk instituut waar we als European Capital of Water Technology trots op zijn, bepleit al dit al langer, maar dan uit het oogpunt van oprukkende zoetwaterschaarste op aarde.

En daarom, voorzitter, ben ik oprecht verbaasd dat ik bij gemeenschappelijke maaltijden op het stadhuis nog steeds één van de weinigen ben die een vleesloze maaltijd nuttigt. Maar ook dat er in Leeuwarden nagenoeg geen 100% vegetarische/veganistische restaurants zijn. Voor een gemeente die Global Goals nastreeft is dat een bedroevende score. Global Goal 2 stelt immers dat niemand op de wereld meer honger mag hebben. Op dit moment lijdt 1 op de 9 mensen in de wereld honger, maar we voeden ondertussen wel een mondiale veestapel van miljarden dieren.

Klein sprongetje: we hadden toch duurzame festivals in Leeuwarden? Welcome to the Village en het vegetarische Psy-Fi? Anders dan soms gesuggereerd wordt is de Partij voor de Dieren een voorstander van dit soort festivals, alleen niet – ik herhaal niet - in de Groene Ster! Nu de gemeente recent alwéér meermalen door rechters in het ongelijk is gesteld, moeten we echt stoppen met geld verspillen aan rechtszaken hierover en is het de hoogste tijd dat Leeuwarden een alternatieve locatie vindt, zodat duurzame festivals weer herleven in onze gemeente.

Tenslotte, voorzitter, hecht Leeuwarden veel waarde aan innovatie. In dit verband geldt dat juist op het gebied van de voedseltransitie een ware revolutie gaande is. Ik noem het fabriceren van vlees zonder slacht van dieren en melkproductie zonder koe. We moedigen het college aan om ook dit soort innovaties te omarmen.

De fractie van de Partij voor de Dieren verneemt graag de reactie van het college: is het inderdaad zo dat plantaardige voeding – ondanks alle voordelen – niet of nauwelijks wordt gestimuleerd in onze gemeente en zo ja, hoe komt dat?

Tot zover, voorzitter.