Bijdrage jaarstukken 2018

Voorzitter,

De Jaarstukken 2018 vormen een imposant (ic digitaal) boekwerk van maar liefst 281 bladzijden. Het is een verantwoording in woord en beeld over het jaar 2018, een feestelijk jaar waar we allemaal met trots op kunnen terugkijken. Maar we werpen natuurlijk ook een kritische blik op de inhoud en ik denk dat iedere fractie dat op eigen wijze doet, als het ware door een eigen bril. De PvdD doet dat met een 3D-bril, niet een driedimensionale, maar met drie letters D:

DIEREN

DUURZAAMHEID

DIVERSITEIT -> biodiversiteit.

Het blijft opmerkelijk dat dieren (en in bredere zin: de natuur, het milieu) in dit soort stukken (nota bene van de diervriendelijkste gemeente van het land!) niet/nauwelijks voorkomen. Anders is dat tav begrippen duurzaamheid en biodiversiteit.

Ik lees o.a. over “Een duurzame en toekomstbestendige leefomgeving”, “een integrale aanpak van de energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie”, “focus op duurzame ondernemers”. “We moeten verdere klimaatverandering tegengaan en ons aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. En we zien dat grondstoffen schaars zijn.”(p. 56) Ook wordt op diezelfde bladzijde het belang van natuur-inclusief bouwen erkend: “Versterking van ecologie en biodiversiteit is hier een belangrijk uitgangspunt.”

Tot zover een greep uit het document. Het stemt mijn fractie tevreden dat deze begrippen expliciet benoemd worden.

Tegelijkertijd rijst de vraag: is dit alles voldoende? Of moet er nog een tandje worden bijgezet? We zijn ons hier in Leeuwarden al bewust van klimaatverandering door CO2-uitstoot, maar daar kwamen de afgelopen weken nog wat onrustbarende berichten bij, die ook onze eigen gemeente raken:

Naast het bericht van het Centraal Bureau voor de Leefomgeving dat de drinkwaterkwaliteit in Nederland gevaar loopt doordat boeren nog altijd volop landbouwgif (glyfosaat) gebruiken, was er ook een vernietigend rapport van de Rekenkamer over de intensieve veehouderij: tussen 2013 en 2017 is de uitstoot van ammoniak, stikstof en fosfaat toegenomen, waardoor Nederland ver onder de Europese normen zit.

En dan is er natuurlijk ook nog de uitspraak van de Raad van State inzake het Nederlandse stikstofbeleid. Kort gezegd: De RvS heeft de PAS-regeling (Programmatische Aanpak Stikstof ) onrechtmatig verklaard en Nederland moet drastisch de hoeveelheid stikstof terugdringen. Jarenlang hebben de natuur en de leefbaarheid in ons land onder deze regeling geleden en dat moet maar eens afgelopen zijn vindt de RvS. Deze uitspraak heeft gevolgen voor alle lagen van de overheid: landelijk, provinciaal en gemeentelijk omdat er mogelijk gevolgen zijn voor bouw- en infraprojecten. Hier in Leeuwarden is bijvoorbeeld beoordeeld of het bestemmingsplan Gebiedsontwikkeling WTC-Cambuur de toets der kritiek qua stikstof kon doorstaan. De conclusie, aldus de raadsbrief van 18 juni , luidde dat het plan niet leidt tot stikstofdepositie op stikstofgevoelige habitattypen en –soorten in Natura 2000-gebieden waar sprake is van een overschrijdingssituatie.

Maar het college zal ook andere projecten onder de loep moeten nemen. Gelet op het belang dat deze gemeente stelt te hechten aan duurzaamheid en biodiversiteit, rekent de PvdD erop dat het college ook lef toont om te erkennen dat bepaalde projecten afgeblazen moeten worden als deze strijdig zijn met de stikstofnormen. Dus niet een list verzinnen met dure advocaten om je plannen erdoor te drukken (zoals minister Van Nieuwenhoven opperde in het dossier Lelystad Airport) maar simpelweg de natuur voorrang geven en je aan de Europese regels houden. En daar echt voor staan als tegenwicht voor burgers die nogal eens lacherig plegen te worden als het gaat om bescherming van natuur. “O gut, de woelrat wordt bedreigd, nu is ons mooie plan/festival of whatever in gevaar. Dankzij de milieugekkies.” Die houding, daar moeten we dus vanaf!

In de discussie over deze problematiek werd deze week uitdrukkelijk de inkrimping van de veestapel als onvermijdelijke maatregel genoemd. Juist de landbouwsector is namelijk verantwoordelijk voor de uitstoot van stikstof. Uiteraard is dat een landelijke aangelegenheid. Het is aan minister Schouten hoe zij die transitie vorm gaat geven. Maar het is wel verstandig om als gemeente Leeuwarden die ontwikkelingen goed te volgen en tijdig te anticiperen op mogelijke veranderingen. De ontwikkelingen zullen namelijk ook veel ondernemers en werknemers van deze gemeente gaan raken. Wellicht dat dit thema (inkrimping van de veestapel) morgen al aan de orde komt op het afscheidssymposium van burgemeester Crone dat in het teken staat van het vraagstuk: hoe behoud je een gezonde biodiversiteit en zorg je tegelijk voor een levensvatbare landbouw?

Met minder dierlijke en meer plantaardige voeding kun je een grote slag slaan in de stikstofproblematiek. In september vorig jaar schrijft het college – in antwoord op onze schriftelijke vragen over catering - zich ervan bewust te zijn dat de gemeente een voorbeeldfunctie op het gebied van duurzaamheid vervult. Gelet op de omineuze berichten die ik zojuist heb genoemd verwacht de fractie van de PvdD dat het college de komende tijd meer afstand zal nemen van traditionele vlees- en viscatering en meer ruimte zal bieden aan plantaardige alternatieven . Ik ben nu al benieuwd naar de vega-lekkerijen na afloop van het symposium! Want het moet natuurlijk niet bij mooie woorden blijven. The proof of the pudding is in the eating!

Ik wens het college succes toe met verwerken van alle informatie om tot een nog duurzamer en milieuvriendelijker beleid te komen. En ik wens onze burgemeester en al zijn gasten morgen een mooi symposium toe!