Bijdrage jaar­stukken 2019


25 juni 2020

Jaarstukken 2019, bijdrage Partij voor de Dieren, 24 juni 2020

Voorzitter,

De fractie van de Partij voor de Dieren heeft met belangstelling (en instemmend) kennis genomen van de Jaarstukken 2019. Een jaar dat weliswaar afgesloten wordt met een positief resultaat van € 8,4 miljoen euro, maar waarin tevens wordt opgemerkt dat de gevolgen van de coronacrisis nog niet zijn meegenomen. Op p. 7 staat een belangwekkende uitspraak, die mijn fractie volledig onderschrijft: “Van de ene op de andere dag is onze volksgezondheid belangrijker dan de economie draaiende houden.” Het is verleidelijk om vandaag verder in te gaan op de coronacrisis (de oorzaken, het voorkomen van een nieuwe crisis en dergelijke) maar dat hoort meer thuis bij toekomstige verhandelingen in deze raad. Vandaag gaat het immers om een terugblik op 2019.

Wat onze fractie het meest heugelijke feit van 2019 vond, is het besluit van Vion om de nog splinternieuwe runderslachterij in Leeuwarden om te bouwen tot een fabriek van vleesvervangers. Verslaggever Van der Meulen van de Leeuwarder Courant berichtte eind oktober dat het Brabantse vleesconcern nooit plezier aan de slachterij heeft beleefd. Welnu, dat geldt al helemaal voor de runderen die daar levend ingingen en er in mootjes weer uit kwamen, maar dat terzijde.

Jammer genoeg trof ik deze informatie niet in de Jaarstukken aan, terwijl wij als fractie van de PvdD juist daarover zo enthousiast zijn. Deze ontwikkeling past bij een gemeente Leeuwarden zoals wij die graag zouden zien: progressief, anticiperend op ontwikkelingen, op allerlei gebied, ook als het voedsel en agrarische zaken betreft.

Wij hebben dan ook met genoegen kennis genomen datwethouder Douwstra (c.s.) met de Nederlandse delegatie mee geweest is naar de Internationale Grüne Woche in Berlijn. Doel was, zo lees ik op blz. 42, om Leeuwarden en de regio te promoten en onze positie te verstevigen. Hopelijk is het daar niet bij gebleven. Op de website van de Grüne Woche lezen we: “De focus van de beurs ligt op de meest recente ontwikkelingen van voeding en productie. Biologisch, regionaal en eerlijk, vegetarisch en veganistisch, gezond, allergievrij en duurzaam zijn slechts enkele trends die te beleven zullen zijn in Berlijn.”

Zoals u weet – in het verleden hebben we hier immers vragen over gesteld - is de Partij voor de Dieren voorstander van een voedseltransitie van minder dierlijke naar meer plantaardige eiwitten. Het thema vermindering van vleesconsumptie ligt in Friesland, ook in deze gemeente, gevoelig. Ondanks alle voordelen voor het klimaat, dierenwelzijn en de volksgezondheid wordt het vegetarisme (en al helemaal het veganisme) als een brug te ver gezien. We zijn nu wel benieuwd naar de inzichten die de wethouder in Berlijn heeft opgedaan. Graag op dit punt een reactie van de wethouder.

Een slachterij vervangen door een fabriek voor vleesvervangers getuigt ons inziens van vooruitstrevendheid. Dat is precies wat we nodig hebben om ook op langere termijnhet hoofd te kunnen bieden aan andere crises. Door de coronacrisis zouden we het bijna vergeten, maar we hebben ook te maken met een stikstof-, biodiversiteits- en klimaatcrisis. Het 4e en tevens eindrapport van de Commissie Remkes is net verschenen met verstrekkende conclusies. De voornaamste aanbeveling, namelijk om de stikstofuitstoot de komende tien jaar te halveren, vraagt om een drastische aanpak door het kabinet. Als gemeente is het goed om hierop te anticiperen en binnen onze eigen mogelijkheden te doen wat we kunnen. Dat doet gemeente Leeuwarden inderdaad op diverse terreinen. Ik noem (als voorbeeld) de aanpak van het biodiversiteitsprobleem. Onze complimenten hiervoor! Zo lees ik in het hoofdstuk Programma Beheer Leefomgeving (p. 69) onder meer dat dankzij de Stimuleringsregeling ‘Klimaatbewust Leeuwarden’ het waterbewustzijn en de klimaatbewustwording worden vergroot. En dat deeikenprocessierups zo natuurvriendelijk mogelijk wordt bestreden. Ook zorgde het gevarieerde, natuurvriendelijke maaibeheer voor bloemrijke bermen. Totaal anders dan (pakweg) 10 jaar geleden. Dit zijn slechts enkele voorbeelden, maar het zijn mooie stappen in de goede richting. Het treurige is echter dat het dweilen met de kraan open blijft zolang het kabinet geen echt radicale maatregelen treft voor die sectoren die in hoofdzaak verantwoordelijk zijn voor het stikstofprobleem: de landbouw (als het gaat om NH3, ammoniak) en de luchtvaart, scheepvaart en industrie (als het gaat om NOx, stikstofoxiden). Dat begruttet my, om het eens op zijn Fries te zeggen.

Iets totaal anders, maar ook op het gebied van cultuur heeft Leeuwarden een enorme sprong voorwaarts gemaakt. Het Culturele Hoofdstad-jaar 2018 en de follow-up in 2019hebben ervoor gezorgd dat Leeuwarden van een brave, enigszins ingedutte provinciehoofdstad is verworden tot een stad die dankzij vooruitstrevende producties internationaal “op de kaart is gezet” op het gebied van kunst en cultuur. Mijn spreektijd is te beperkt om hier nader op in te gaan, maar u begrijpt wat ik bedoel. Mijn fractie spreekt haar lof en dank uit voor de verantwoordelijke portefeuillehouder, onze scheidende wethouder van cultuur, Sjoerd Feitsma.

Tot slot, voorzitter: Vooruitstrevendheid was nog ver te zoeken bij de Zwarte Pieten-discussie. Lange tijd hield Leeuwarden vast aan gitzwart geschminkte pieten bij het Sinterklaasfeest. Echter, luttele dagen voor deze politieke dialoog lijkt ook hierin, tot vreugde van mijn fractie, een kentering te komen. Een goed begin, maar er is meer nodig: de gemeente zal zich structureel en expliciet moeten inzetten tegen alle vormen van racisme en discriminatie. Een motie ‘buiten de orde’ met deze strekking zal de fractie van de Partij voor de Dieren volgende week mede indienen.