Bijdrage moties vuurwerk

Voorzitter,

In de eerste plaats sluit ik mij aan bij de woorden van mw. Vlutters van Pal/Groen Links. De nadelen van vuurwerk zijn hiermee ruimschoots uiteengezet en ik wil niet in herhaling vervallen. Zelf wil ik vandaag vooral ingaan op het onderwerp handhaving en de visie van onze burgemeester hierop. Mijn bijdrage duurt ongeveer 5 minuten.

Nieuw (want vers van de pers) is de brief van Korpschef Erik Akerboom van 7 oktober j.l. waarin hij handhavingsproblemen voorziet bij lokale voorwerkverboden. Dat lijkt koren op de molen van tegenstanders van vuurwerkvrije zones.

Wat een bizarre situatie eigenlijk. De politie is juist voorstander van een algeheel verbod op het afsteken van knalvuurwerk door consumenten. Deze zomer riepen zij hiertoe nog op door middel van een paginagrote advertentie in de krant, mede namens artsen, burgemeesters en brandweer. Maar de landelijke overheid durft haar vingers letterlijk niet te branden aan een vuurwerkverbod en laat het gemakshalve aan individuele gemeenten over. Maar als die vervolgens maatregelen nemen, zegt de politie – en we hoorden die woorden hier bij het Open Podium ook – “tja, dat is voor ons niet te handhaven.” Zo schiet het dus niet op!

Nu heb ik de brief opgezocht en goed gelezen. Slechts 1 alinea gaat over lokale vuurwerkverboden. Die zouden leiden tot een onoverzichtelijke situatie voor politie, hulpverleners en burgers, aldus Akerboom. De rest van de brief gaat over het gebrek aan veiligheid/bescherming van politiemensen, die in de Nieuwjaarsnacht telkens weer geconfronteerd worden met agressie en geweld. Politiemensen krijgen voortaan geavanceerde gehoorbescherming en ze worden aangemoedigd om geweld vaker te melden. En dat is het dan.

Wat voor les kunnen wij hieruit trekken voor Leeuwarden? Is er hier ook sprake van een ‘onoverzichtelijke situatie’ van vuurwerkvrije zones? Natuurlijk niet! We hebben er op dit moment slechts 3! Een belachelijk laag aantal vergeleken bij bijv. Rotterdam, waar met meer dan 90 vuurwerkvrije/luwe zones de redenatie van Akerboom misschien wel opgeld doet. Die 3 zones hier werken prima, hoorden we op 25 september van de ambtelijke dienst, dhr. Van den Burgt. Wordt het dan een ‘onoverzichtelijke situatie’ als daar – overeenkomstig de motie – 3 dierenverblijven (De Wissel en 2 kinderboerderijen) bij komen? Nee, ook niet natuurlijk! Het is al beschamend te constateren dat Leeuwarden, die in 2018 nog uitgeroepen werd tot meest diervriendelijke gemeente van het land, niet eerder tot bescherming van deze dieren is overgegaan! Andere gemeenten (Amsterdam, Rotterdam, Leiden, Arnhem, en vele anderen) zijn Leeuwarden al voorgegaan op dit punt. Waarbij vaak ook groengebieden als parken tot vuurwerkvrije zone werden aangewezen, maar daarvoor was – zo bleek vorige week – nog geen draagvlak in deze raad.

En hoe moet dat dan met het veelgehoorde argument van handhavingsgebrek? Onze burgemeester zei vorige week: “Ik ben niet zo happig om nieuwe regels in te stellen die toch niet gehandhaafd kunnen worden.” Welnu, dat niet, althans niet 100% handhaven, is op zich niet uitzonderlijk. Ik liep vorige week woensdag (na afloop van de politieke dialoog) van het stadhuis naar mijn auto en gleed bijna uit over een enorme hondendrol op de stoep. Toen flitste het meteen al door mijn hoofd: het hondenpoep-opruimgebod, ook nauwelijks te handhaven. Maar dat geldt ook voor het blowverbod, het bedelverbod, de verplichting honden te chippen, de max.snelheid van 50 km p/u op de Overijsselse Laan zo kan ik nog wel even doorgaan. Het is zelfs ook aan de orde bij zwaardere delicten, bijv. rijden onder invloed.

Dat is een misdrijf maar er is alleen sprake van vervolging na een gerichte ‘alcohol-actie’ of na een ongeluk. De veroordeelden vormen het topje van de ijsberg van heel veel bestuurders die op zo’n dag met een slok op achter het stuur gezeten hebben.

Desondanks hebben regels (in APV of wetboek van strafrecht) zin, omdat er:

- In ieder geval een normerende/preventieve werking van uitgaat voor anderen;

- En ook sociale controle meer waarschijnlijk wordt.

In het geval van vuurwerkvrije zones moet je daar ook de noodzakelijke voorlichting bij optellen.

Dat de politie het dagelijks hartstikke druk heeft, daarvan hoeft niemand mij (na zoveel jaren bij justitie te hebben gewerkt) te overtuigen. Maar 3 vuurwerkvrije zones kunnen naar mijn stellige overtuiging gewoon worden meegenomen in het staande handhavingsbeleid door politie en gemeentelijke handhaving. Zoals de hotspot-rondes, waar we over gehoord hebben. Dat vereist niet eens extra inzet, maar wel slimme verdeling van de mankracht.

Handhavingsperikelen gelden eigenlijk vooral voor het voortijdige knalverbod. Dat is een bron van ergernis voor burgers. Zie de boze ingezonden brieven en tweets ieder jaar. Burgers kunnen de handhavers niet bereiken, of wel maar dan komen ze niet, hun huisdier wordt gek van het geknal en steeds meer mensen ontvluchten hun eigen huis rond de jaarwisseling. Dat is toch onaanvaardbaar?

Uitgangspunt van het beleid moet zijn, naast de hotspot-rondes: af en toe gerichte acties, waarbij per dag gekeken wordt, waar en wanneer die plaats vinden, met af en toe een vette bekeuring wegens voortijdig knallen. En natuurlijk: als er ineens sprake is van moord, doodslag of een ander ernstig delict, dan snapt iedereen dat de beschikbare poliitiecapaciteit daarheen gaat. Maar de boodschap moet zijn: voortijdige overlast door knalvuurwerk wordt niet getolereerd.

Formeel geldt een vuurwerkvrije zone alleen voor de uren dat er vuurwerk afgestoken mag worden. Maar de optelsom van preventieve werking èn de sociale controle èn bewustwording via voorlichting zullen naar onze verwachting leiden tot minder geknal in de weken voorafgaand aan Oud & Nieuw.

En nee, meneer de burgemeester, het is geen “wedstrijdje wie heeft het meeste vuurwerkvrije zones?” maar wel: in welke gemeente is de decembermaand het veiligst en met de minste stress en ergernis voor mens en dier? Die titel zou mij heel wat waard zijn. Dan laat ik de champagne knallen!