Toelichting motie Veilig­heids­regio Friesland


Zorg ook voor de veiligheid voor dieren!

10 oktober 2018

Toelichting Motie VRF

Voorzitter, naarmate je je meer inleest in de stukken over de Veiligheidsregio, voel je je steeds dankbaarder in een land te leven waar zo goed nagedacht wordt over en geanticipeerd wordt op allerlei vormen van rampspoed. Hoe anders is dit immers in veel andere landen ter wereld…

Toch is de Partij voor de Dieren in zekere mate teleurgesteld en wel vanwege het menscentrale uitgangspunt bij deze materie. Anders gezegd: dieren komen er bijna niet aan te pas.

In feite gaat dit al mis bij de Wet op de Veiligheidsregio's, die, zoals bijna elke wet, begint met definities. Wat wordt verstaan onder een 'ramp' of een ‘crisis’? Zie artikel 1:

"ramp: een zwaar ongeval of een andere gebeurtenis waarbij het leven en de gezondheid van veel personen, het milieu of grote materiële belangen in ernstige mate zijn geschaad of worden bedreigd en waarbij een gecoördineerde inzet van diensten of organisaties van verschillende disciplines is vereist om de dreiging weg te nemen of de schadelijke gevolgen te beperken;"

crisis: een situatie waarin een vitaal belang van de samenleving is aangetast of dreigt te worden aangetast”;

Dieren worden niet eens genoemd. Ik moest meteen denken aan de (3,4 miljoen!) landbouwdieren die recent in Amerika t.g.v. de orkaan Florence zijn verdronken. (Ter info: tegenover 37 menselijke slachtoffers.) Nog recenter is de ellende door de aardbeving en tsunami op Sulawesi, waar op dit moment de hulp aan menselijke overlevenden in gang gezet is. Over de dieren die slachtoffer zijn geworden hoor je meestal niets…

Hoe is dat geregeld in onze eigen Friese Veiligheidsregio?

Misschien is het goed om eerst nog even de aantallen dieren in de Provincie Friesland tot ons door te laten dringen. Wat landbouwhuisdieren betreft gaat het hier om meer dan 550.000 runderen, 95.000 varkens en bijna 9 miljoen kippen. Tel daar de huisdieren en dieren in het wild nog maar eens bij op.

Komen zij aan bod in de Risico-analyse resp. de beleidsplannen? Zonder volledigheid te willen nastreven, zal ik enkele hoofdstukken bij de kop pakken.

In het hoofdstuk over een Olieramp in de Waddenzee (p. 45 e.v. ) wordt in ieder geval erkend dat er schade ontstaat voor planten en dieren die in het gebied leven. Veel specifieker dan dit wordt het niet.

Bijna vanzelfsprekend worden dieren genoemd in het hoofdstuk Dierziektes van de Risico-analyse (p. 77 ev). Maar hoe? Opmerkelijk is de zinsnede (in het gekozen voorbeeld over de MKZ-crisis (p. 78): “Het is niet de verwachting dat er dodelijke slachtoffers vallen als gevolg van dit scenario.” (…)

Het gaat om een uitbraak van mond-en-klauwzeer (MKZ). Hoezo geen dodelijke slachtoffers? Honderden tot duizenden koeien zullen de dood vinden (zij worden namelijk “geruimd”). Een kwalijk voorbeeld van mensgericht denken. De koe heeft hier de status van een voorwerp zonder intrinsieke waarde. In het voorbeeld wordt overigens ook voorbijgegaan aan het trauma voor de boeren die in één klap hun veestapel verliezen.

Een soortgelijke reductie tot ‘dingen’ zien we in het hoofdstuk over Natuurbrand (p. 19-21).De groep kwetsbaren bestaat uit recreanten in het natuurgebied. Over dieren wordt met geen woord gesproken. Die moet je er zelf bij denken onder het impactcriterium: “4.1 langdurige aantasting van milieu en natuur (flora en fauna)” (ernst categorie B)

In hoofdstuk 2.3 wordt een drietal casus over brand behandeld:

- in een kwetsbaar object (i.c. een verzorgingstehuis), - bij een evenement in een gebouw (i.c. in een voetbalstadion) en - in dichte binnenstad, waarbij kennelijk ook lering is getrokken uit de brand aan de Kelders.

Het redden van levende have (bijv. huisdieren) wordt in geen van de casus genoemd. Temeer daar er bij laatstgenoemde ramp niet alleen een menselijk slachtoffer te betreuren viel, maar ook meerdere huisdieren, vinden wij het jammer dat in de casus het redden van huisdieren niet als zelfstandig impactcriterium wordt genoemd. Huisdieren maken vaak onderdeel uit van het gezin en hun dood door bijvoorbeeld een brand is ook traumatisch voor hun eigenaren.

Daar staat tegenover dat in het beleidsplan Veiligheid (p. 8) over Brandweer Fryslân letterlijk staat: “wij bestrijden brand, verlenen hulp bij ongevallen en redden mens en dier in nood.” Zo zien wij het graag! De Partij voor de Dieren juicht het dan ook toe dat ook op het gebied van brandpreventie in stallen overleg is gestart tussen de Brandweer Fryslân, LTO Noord en de boeren. We houden op dit punt graag een vinger aan de pols. Ik hecht eraan een ramp van vorig jaar te noemen waarbij (weliswaar niet in Friesland, maar in het Gelderse plaatsje Erichem) 20.000 varkens afschuwelijk aan hun einde kwamen bij een grote stalbrand.

Voorzitter, ik rond af. De Partij voor de Dieren heeft waardering voor de aan ons voorgelegde beleidsstukken de Veiligheidsregio Fryslân. Wij vinden echter dat de focus bij het voorkomen of bestrijden van rampen en crises niet alleen bij menselijke belangen behoort te liggen maar ook bij die van dieren. Dit standpunt hebben wij in een motie verwoord, waarvan het dictum luidt:

Roept het college op:

om in de Veiligheidsregio Fryslân te bepleiten om bij de uitoefening van haar kerntaken verder te gaan dan de wettelijke regeling vergt, opdat in geval van een ramp of crisis niet alleen de belangen van mensen beschermd worden, maar ook die van dieren

Dank u wel.

Help mee aan een betere wereld

    Word lid Doneer