Wensen en bedenkingen partiële herziening bestemmingsplan Groene Ster

Wensen & bedenkingen Partiële Herziening Bestemmingsplan Groene Ster (door Caroline de Groot, namens de fractie van de Partij voor de Dieren Leeuwarden) 14 april 2021

Geacht college,

Hierbij doen wij u onze wensen en bedenkingen toekomen ten aanzien van de Partiële Herziening Bestemmingsplan Groene Ster. Tijdens het schijven van onderstaande bijdrage ontvingen wij de reactie d.d. 12 april 2021 van de Rekenkamer n.a.v. de vraag van collega-raadslid dhr. G. Jacobse. Wij onderschrijven de inhoud van deze brief en zien graag dat de inhoud ervan door het college ter harte wordt genomen. Op voorhand merken wij als fractie van de Partij voor de Dieren op dat een deel van deze brief overeen komt met onze wensen/bedenkingen. Zie vooral punt 2 (dat wij ook zelf al hadden geformuleerd, nog voor kennisname van deze brief.)

1. Bedenking 1: Als fractie van de Partij voor de Dieren hebben wij als overkoepelende bedenking: zie af van een partiële herziening van het bestemmingsplan Groene Ster! Dit natuur en recreatiegebied – ingeklemd tussen een woonwijk en een Natura2000-gebied - is ons inziens ongeschikt om met regelmaat gebruikt te worden als festivalterrein voor grootschalige muziekevenementen. Omwonenden, alsmede flora & fauna in het gebiedervaren te veel overlast en hinder en bovendien is debeperkte beschikbaarheid van een groot deel van het terrein nadelig voor de burgers van Leeuwarden die daar gedurende het zomerseizoen willen recreëren, sporten, hun hond willen uitlaten etc. Van oorsprong was dit gebied bedoeld voor minder daadkrachtige burgers van onze gemeente die dankzij dit gebied dicht bij huis konden recreëren in een natuurlijke omgeving. Afgelopen (corona-)zomer, toen de festivals niet doorgingen en het advies van de overheid luidde om dicht bij huis vakantie te vieren, bleek hoe waardevol dit gebied is voor onze inwoners! Het werd intensief gebruikt door wandelaars, joggers en (vooral) zonaanbidders!

Zelfs wanneer een partiële herziening is doorgevoerd, zal het houden van grootschalige festivals op gespannen voet blijven met de natuurlijke waarden van dit gebied. De provincie Friesland zal per 2022 (in het kader van de Provinciale Omgevingsvisie) alle regels betreffende de bescherming van diverse diersoorten aanscherpen. Dit mede op basis van Europese regelgeving. Onze fractie voorziet de noodzaak om voor het houden van festivals – ondanks de dan gerealiseerde bestemmingswijziging - telkens weer de regels en de voorwaarden te actualiseren, met alle kosten van dien. Voor zover die ecologische onderzoeken voor rekening van de festivalorganisatoren komen, zal dit de populariteit van Leeuwarden als festivallocatie niet ten goede zal komen. Mocht de gemeente voor deze kosten opdraaien, dan heeft onze fractie hiertegen grote bedenkingen. Per definitie lijken ook in de toekomst conflicten over ecologische schade niet uitgesloten waardoor opnieuw een niet onaanzienlijke kostenpost vanwege juridische bijstand op de loer ligt.

2. Bedenking/wens 2: De Commissie voor de Milieueffectrapportage Recreatiegebied Groene Ster adviseert in haar rapport (p. 4) nadrukkelijk om voorafgaand aan de besluitvorming o.a. om realistische locatiealternatieven op te nemen in het MER en zo inzichtelijk mogelijk te maken of andere locaties minder hinder veroorzaken. De MER is nog in ontwikkeling, zo hebben wij begrepen, maar onze fractie mist ook nu reedseen heldere, inzichtelijke en toetsbare verkenning op dit punt. Veelzeggend is de opmerking (p. 3) van hetzelfde rapport: “In de NRD ( Notitie Reikwijdte en Detailniveau) wordt kort gemeld dat de Groene Ster hiervoor de enige geschikte locatie is binnen de gemeentegrenzen van Leeuwarden.” Door geen enkele onderzochte locatie in de openbaarheid te toetsen, ontstaat opnieuw de indruk van een tunnelvisie die gericht is op de Groene Ster, hetgeen in het Rapport van de Rekenkamer (aug. 2020) juist zo gelaakt wordt.

Op internet zagen wij dat de gemeente Zwolle een gebied buiten het centrum (op het gebied Hessenpoort) tot festivalterrein heeft aangewezen:

De fractie van de PvdD is ervan overtuigd dat een dergelijke locatie ook voor de gemeente Leeuwarden te vinden moet zijn. Veel agrariërs (ook in het buitengebied van Leeuwarden) kampen met smalle marges en hun bedrijfsvoering staat onder druk. Door hun grond ter beschikking te stellen voor festivals kan dit voor hen een interessant verdienmodel opleveren. De gemeente Zwolle is vast bereid u te informeren over het proces dat daar gevolgd is.

Het argument dat andere locaties minder sfeervol zijn dan de Groene Ster, mag geen doorslaggevend argument zijn: sfeer wordt gemaakt door de mensen zelf en hunactiviteiten!

Ter illustratie verwijst onze fractie naar het terrein van de gemeente Landgraaf ten behoeve van Pinkpop. Qua inrichting en oppervlakte niet te vergelijken met de Groene Ster, maar al jaren het decor van een vermaard en populair festival, waarmee de gemeente Landgraaf zich voorgoed op de kaart heeft gezet. Voor alle partijen heeft dit als meerwaarde dat niet over allerlei zaken betreffende flora & fauna kostbare ecologische rapporten hoeven te worden aangevraagd.

Onze wens is dat de gemeente Leeuwarden elders dan in de Groene Ster – bijvoorbeeld ten westen van Leeuwarden - een festivalterrein ontwikkelt, waardoor de Groene Ster behouden blijft als natuur- en recreatiegebied. Dit levert voor alle betrokkenen een win-winsituatie op.

3. Bedenking 3: Onze fractie leidt uit de Passende Beoordeling af dat festivals in de Groene Ster weliswaar mogelijk zijn, maar dat ten behoeve van de bescherming van omwonenden en flora & fauna een keur aanmaatregelen vereist is. Op de keper beschouwd is het eigenlijk één grote waslijst van zogenaamde mitigerende maatregelen: “dit mag niet, tenzij…; dat mag wel, mits…”

Het gaat dan over geluidsnormen (i.v.m. omwonenden),licht dat niet direct in het oppervlaktewater mag schijnen (i.v.m. de meervleermuis) en periodes die ontzien moeten worden i.v.m. het broedseizoen (maar buiten het broedseizoen moet er ook een schouw plaats vinden of er vogels broeden). Daarnaast zijn delen van het terrein uitgesloten (i.v.m. de heikikker), oeverzones van 2 resp. 5 zones moeten worden vrijgehouden (i.v.m. de waterspitsmuis) e.d. Kamperen mag, maar niet buiten de gazons of verhardingen, tenzij een ecologische schouw uitwijst dat het mogelijk is. Een deel van de parkeerplaatsen is voor festivalgangers, een deel voor de reguliere bezoekers. Enzovoort! Dit is slechts een greep uit alle bepalingen! Daar komt bij dat, zoals eerder betoogd (zie 1), de mate van bescherming steeds meer dieren in de toekomst alleen maar zal toenemen.

De fractie van de Partij voor de Dieren heeft grote bedenkingen of voor de controle op de naleving van deze regels voldoende handhavingscapaciteit beschikbaar is. Ter vergelijking: met betrekking tot (bijvoorbeeld) de regelgeving rond vuurwerk wordt vanuit het college, politie en gemeentelijke handhaving standaard naar voren gebracht dat de handhavingscapaciteit beperkt is. Als dit al het geval is bij vuurwerk (dat slechts enkele weken van het jaar behelst), wie geeft ons dan de garantie dat er handhavend opgetreden zal worden op de naleving van een grote hoeveelheid regels en mitigerende maatregelen tijdens festivals (meerdere weken van het jaar) in de Groene Ster?

Simpel voorbeeld: is er enige handhaver ter plaatse om op te treden wanneer festivalgangers in hun euforie toch het water inspringen en het gebied van de heikikker of de waterspitsmuis verstoren? De vraag stellen is hem beantwoorden.

Onze vrees is echter niet alleen hypothetisch, maar ook gebaseerd op ervaringen uit het verleden, toen gebleken is dat er in strijd met diverse regels zijn overtreden zonder dat er handhavend is opgetreden. Het gaat dan over kamperen in bosschages, lichtuitstraling in water, maaien van lage vegetatie en dergelijke. Helaas is na afloop van festivals het kwaad al geschied. De klachten over overschrijding van de geluidsnorm hebben in het verleden geleid tot meningsverschillen omtrent meetmethodes en dergelijke. Dit tot grote frustratie van omwonenden, die zich hierdoor niet gehoord voelen als gedupeerden.

4. Wens 4: In aansluiting op het voorgaande – en zoals ook de Rekenkamer in haar brief d.d. 12 april 2021 verwoordt – is het de wens van onze fractie dat er veel meer geopereerd wordt in samenspraak met direct belanghebbenden. In de woorden van de Rekenkamer: “(…) het dominante beeld blijft toch ‘ophalen en zien wat wij er vervolgens mee doen’.” Bij de stukken treffen wij geen verslag aan van recente gesprekken met belanghebbenden zoals (bijvoorbeeld) De Groene Ster Duurzaam.

5. Wens 6: Met verwijzing naar bovengenoemde brief van de Rekenkamer nemen wij graag de opmerking (zie slot) over betreffende de haalbaarheid (al dan niet) van het geschetste tijdspad.

6. Wens 7: Tenslotte hebben wij als fractie de wens dat, voor zover de partiële herziening van het bestemmingsplan Groene Ster wordt doorgezet, de mogelijke kampeerplaatsen vaste, aangewezen plekken worden op gazons en verhardingen (en dus niet in bosschages). Los van de benodigde extra schouwen en het vermoedelijke gebrek aan handhaafbaarheid van de regels – zie punt 3 – heeft dit als voordeel dat het aantal kampeerplaatsen van te voren bij de gemeente bekend is. Dit vereenvoudigt de vaststelling – zeker bij een volle bezetting - wat er aan toeristenbelasting geïnd moet worden. In het verleden is door het college besloten om af te zien van het innen van toeristenbelasting vanwege een toenmalige beweerdelijke onduidelijkheid hierover bij de organisatoren. Die onduidelijkheid hoort nu tot het verleden en om oneerlijke concurrentie met (bijvoorbeeld) andere campings te voorkomen, is het innen van toeristenbelasting een vanzelfsprekende aangelegenheid.

Caroline de Groot,

Partij voor de Dieren Leeuwarden