Column | Is het hier oorlog!? | Partij voor de Dieren

Op 20 mei bezocht ik een avond van de Revolutionair Socialistische Partij en jongerenorganisatie Rood. Het ging over de militarisering van het hoger onderwijs en zoals dat gaat in het hoger onderwijs was de voertaal niet Fries, maar Engels. Het was een ouderwets linkse avond, waarbij ik een flard van een gesprek opving, waarin het Maoïsme nog aan de orde kwam en ik als PvdD-er waarschijnlijk de meest conservatieve persoon was, daar in het café van Neushoorn.

En dat was ook wel eens een interessante gewaarwording.

Onder militarisering wordt bijvoorbeeld verstaan dat de maatschappij wordt 'klaargemaakt' voor oorlog. In het hoger onderwijs is dat te merken aan verschillende zaken:

onderzoek ten dienste van Defensie
als je reservist wordt, betaalt Defensie (ruim) mee aan je studie
tegengeluid, protest wordt gesmoord

Terwijl de vorige extreemrechtse regering heeft bezuinigd op het onderwijs, komt Defensie nu met zakken geld voor onderzoek. Daarmee wordt het voor universiteiten bijna onmogelijk om Defensie als opdrachtgever te weigeren. Het biedt immers ook baanzekerheid voor het onderwijzend personeel.

Strategische samenwerking tussen NHLStenden (Willem Barentsz Instituut) en de marine op Terschelling

Het Friese MBO van Firda werd ook genoemd. Daar zie ik zelf bijna dagelijks hoe militarisering van het onderwijs heel gewoon is geworden. Op de Firda-locatie aan de Egelantierstraat worden pré-militaire opleidingen geboden. Er staan altijd enkele (afgedankte) landmachtvoertuigen geparkeerd en geregeld struint er geüniformeerd 'onderwijzend' personeel over straat. Kinderen van een jaar of zestien worden al in uniform gehesen en marcheren met houten geweren door Camminghaburen.

I kid you not.

Zelf zie ik inderdaad ook een steeds verdergaande militarisering van de maatschappij plaatsvinden. Ieder jaar komt de Landmacht naar het Zaailand gemarcheerd om een of ander initiatieritueel uit te voeren. En in december 2025 liepen zwaarbewapende militairen door de binnenstad van Leeuwarden. Konden we een beetje wennen aan militairen op straat en kinderen en jongeren konden zich melden bij een rekruteringsstand.

Sinds we in februari 2022 wakker schrokken uit onze geopolitieke lethargie ('Het is oorlog op ons continent!') was het politiek prijsschieten voor Defensie: we reserveren niet meer 2% van het BBP voor Defensie, niet 3%, maar een verbijsterende 5% van ons BBP voor Defensie! Meer militairen, tanks en F-35's. Alles kan en alles mag.

Militaire parade in het centrum van Leeuwarden, april 2015

Voor Leeuwarden betekent het uitbreiding van de vliegbasis. De korte baan wordt verlengd, waarvoor een buurtschap moet verdwijnen. En niemand die de vraag stelt: waarom eigenlijk!? Als Putin met z'n Blitzkrieg Kyiv niet eens wist te bereiken, wat denken we dan dat Rusland tegen de veel beter uitgeruste en veel beter getrainde Europese landen kan beginnen?

Nou, niet veel, maar dat hoeft ook niet.

Terwijl wij ons goede geld uitgeven aan fregatten en Tomahawk kruisraketten en onze economie uithollen, voert Putin een hybride oorlog tegen het Westen. Niet alleen is onze essentiële zeebodeminfrastructuur met alle energie- en communicatiekanalen rustig in kaart gebracht door de Russische marine (onder toeziend oog van NAVO marineschepen!), worden regelmatig cyberaanvallen uitgevoerd vanuit Rusland, maar veel belangrijker: door middel van desinformatie en de vele, vele aanwijzingen van banden tussen Rusland en Nederlandse politieke partijen - jij weet zelf wel welke - wordt de politieke stabiliteit van Europa, cq. Nederland ondermijnd.

Daar zit het werkelijke gevaar.

Wat dat betreft was de avond van Rood en de Revolutionair Socialistische Partij dan ook een valkuil. Door zich zo te verzetten tegen alles wat NAVO, Defensie of EU is, wordt vergeten dat er wel degelijk sprake is van dreiging. Deze dreiging zal echter vooral bevochten moeten worden via social media en met daadkrachtige politici die de problemen als armoede en klimaatverandering daadwerkelijk weten aan te pakken. Europa veroveren zal Rusland nooit lukken, maar dat hoeft ook niet, als aan Rusland gelieerde partijen hier aan de macht kunnen komen.

Die partijen zullen we dus fel moeten bestrijden en intussen aan ons Europese zelfvertrouwen moeten werken. Helemaal zonder krijgsmacht kunnen we op dit moment niet, maar we kunnen ons wel losmaken van het in fascistische handen gevallen Amerika. Dat betekent dat we onze krijgsmacht bewapenen met Europese wapensystemen. Dit is voor mij een Catch 22 situatie: om ooit de weg in te slaan naar de-militarisering, zullen we ons - op dit moment - moeten bewapenen.

Daarvoor hebben we echter geen militarisering van de samenleving, cq. het hoger onderwijs nodig. Het leger hoort thuis in de kazerne, op de vliegbasis en aan boord van een fregat, niet in onze binnensteden, niet op onze universiteiten. Op dit moment hebben we meer aan grotere psychologische weerbaarheid van de samenleving.

Johannes Beers, raadslid