02 feb. 2022
Vragen voor het actualiteitenuur
Vragen voor het Actualiteiten-uur op 2 februari 2022 van de Partij voor de Dieren
Afgelopen maand kwam een zorgboerderij in het Noord-Hollandse Grootschermer in het nieuws vanwege het feit dat daar – nota bene voor de derde keer! – zwaar verwaarloosde dieren werden aangetroffen en in beslag genomen. De Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit heeft proces-verbaal opgemaakt.[1]
In de gemeente Leeuwarden zijn meerdere zorgboerderijen gevestigd. Als fractie van de Partij voor de Dieren benadrukken we dat we momenteel geen enkel signaal hebben gekregen dat er ook hier sprake zou zijn van misstanden. Met andere woorden: we willen hun goede naam niet in diskrediet brengen. Onze vragen vanavond zijn neutraal en zijn er uitsluitend op gericht om te waarborgen dat toestanden zoals in Grootschermer voorkomen worden!
Een zorgboerderij is een instelling voor dagbesteding voor mensen die zorg of begeleiding nodig hebben. Partij voor de Dieren vindt het bestaan van zorgboerderijen op zichzelf een groot goed. We gaan er vanuit dat, om erkend te worden als officiële dagbestedingslocatie in de zin van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, een uitgebreide toelatingsprocedure doorlopen moet worden. Hierbij zal de kwaliteit van de instelling gewogen en beoordeeld worden. Het drama in Grootschermer roept bij onze fractie de vraag op of er ook nadien toezicht is op het functioneren van dit soort zorgboerderijen. Niet zozeer door de NVWA (waarvan de capaciteit helaas beperkt is), maar juist ook van gemeentelijke zijde. Onze vragen:
Kan het college toelichten of er van gemeentezijde structureel toezicht is op de kwaliteit van zorgboerderijen?
Zo ja:
- vindt dit toezicht (mede) plaats door middel van een fysiek bezoek ter plaatse?
- hoe vaak vindt dit toezicht plaats?
- wordt hierbij niet alleen het welzijn van de cliënten betrokken, maar ook dat van de dieren?
Stel dat iemand toch twijfels heeft over het welzijn van de dieren, is hier dan een laagdrempelig meldpunt voor? (Wij kunnen ons voorstellen dat cliënten een barrière voelen om over ‘hun’ zorgboerderij als het ware te ‘klikken’.)
Bij voorbaat dank!
Caroline de Groot,
Partij voor de Dieren Leeuwarden
Antwoord vraag 1:
Zorgboerderijen kunnen zowel vanuit de Wmo (aan volwassenen) als de Jeugdwet (aan minderjarigen) ondersteuning en hulp bieden. Dit kan als dagbesteding, maar ook als verblijfslocatie (wonen/logeren). Niet altijd zijn er dieren aanwezig op een zorgboerderij.
Zorgboerderijen die gecontracteerd zijn worden gemonitord door inkoop- en contractmanagers. Ook dienen zij te voldoen aan bepaalde eisen. Zodra er signalen zijn van onvoldoende kwaliteit worden de toezichthouders ingeschakeld. Voor de Wmo zijn dit de gemeentelijke toezichthouders. Voor de Jeugdwet zijn dit de toezichthouders van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).
Zorgboerderijen waarbij personen zorg of hulp ontvangen met behulp van een Persoonsgebonden budget (PGB) worden meegenomen in de steekproef naar een juiste besteding van het PGB door de hiermee belaste gemeentelijke toezichthouders. Ook deze aanbieders dienen aan bepaalde eisen te voldoen. Ook onderzoeken de gemeentelijke toezichthouders binnengekomen signalen over de besteding van het PGB (dan wel de ingekochte zorg of hulp).
Antwoord vraag 2:
Het toezicht naar de kwaliteit van de ondersteuning en hulp vindt plaats door een fysiek bezoek ter plaatse.
De frequentie hangt af van het aantal signalen en de aard ervan (gericht op ondersteuning en hulp aan personen) en de steekproef.
Alle hiervoor genoemde toezichthouders zijn belast met het houden van toezicht op de kwaliteit en/of de rechtmatigheid van de geboden ondersteuning en hulp aan cliënten. Zij hebben geen bevoegdheid in het toezicht op dierenwelzijn anders dan ieder andere persoon. Voor wat betreft de gemeentelijke toezichthouders kan wel gesteld worden dat op het moment er vermoedens zijn van dieren die onder erbarmelijke omstandigheden op een zorgboerderij verblijven, dat hiervan melding wordt gemaakt bij de NVWA en/of de dierenbescherming. Tot op heden is dit nog niet voorgekomen.
Antwoord vraag 3:
- Het dierenwelzijn van landbouw(huis)dieren, waar boerderijdieren, maar ook alle commercieel gehouden dieren onder valt, ligt het bevoegd gezag (controle en handhaving) bij de NVWA, vaak in overleg/samenwerking met de landelijke Dierenpolitie. Dit is vastgelegd in de Wet dieren.
- Onze handhaving gaat ook niet af op dergelijke meldingen (voor zover die binnenkomen), dit spelen ze door aan de (dieren)politie. Ook bij het toevallig aantreffen van verwaarloosde dieren geeft handhaving dit door aan de politie.
- Wij hebben geen intern meldpunt voor dierenmishandeling. Bij particulieren wordt ook doorverwezen naar de landelijke dierenpolitie of dierenbescherming.
- Recentelijk is een inventarisatie gemaakt van ons huidig beleid en werkwijzen op het gebied van (of raakvlakken met) dierenwelzijn toegevoegd. Deze wordt z.s.m. aan de raad aangeboden.
Indien men vermoedens heeft dat ook de ondersteuning aan cliënten ontoereikend is (men kan zich afvragen in hoeverre een zorgboerderij in staat is voldoende kwalitatieve ondersteuning en zorg te bieden als het dierenwelzijn onder de maat is) kan men dit melden bij de gemeente. Het KCC (Klanten Contact Centrum) zorgt ervoor dat het signaal bij kwaliteit & toezicht Sociaal Domein terecht komt.